Do czasu restrukturyzacji Wydziału Teologicznego Centrum Teologii Apostolstwa działało jako Instytut Teologii Apostolstwa (ITA), który powołano  w 1982 roku, Dekretem Prymasa Polski Józefa Kard. Glempa (1929-2013), z dnia 14.08.1982 r., a także dekretem prowincjała Prowincji Chrystusa Króla Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego, ks. Henryka Kietlińskiego z dnia 25.09.1982 r. oraz Zarządzeniem Rektora Akademii Teologii Katolickiej, ks. prof. Remigiusza Sobańskiego z dnia 1.10.1982 r.

Instytut Teologii Apostolstwa stanowił wówczas kierunek studiów o nazwie Teologia Apostolstwa, z punktem konsultacyjnym w Ołtarzewie. W latach 1985-1990, obok kursu podstawowego – akademickiego, prowadzony był też tzw. trzyletni kurs pastoralny, obejmujący tylko pallotynów, wprowadzony w Stowarzyszeniu Apostolstwa Katolickiego  ad experimentum, w miejsce uprzednich egzaminów pięcioletnich, i podlegał gestii prowincjała Stowarzyszenia.

Jak z powyższego wynika, Instytut Teologii Apostolstwa od samego początku, jako naczelne zadanie stawia sobie działalność naukową i dydaktyczną, z myślą o przygotowaniu specjalistów z apostolstwa, w myśl zaleceń Magisterium Kościoła po Soborze Watykańskim II oraz  apostolskiego charyzmatu św. Wincentego Pallottiego. ITA był od początku kierunkiem (specjalizacją) na Wydziale Teologicznym ATK/UKSW: najpierw jako punkt konsultacyjny w Ołtarzewie, następnie Ośrodek Naukowo-badawczy Wydziału Teologicznego UKSW,  obecnie zaś Centrum Teologii Apostolstwa „Pallottianum” w Ołtarzewie, jako jednostka wydziałowa Wydziału Teologicznego UKSW. W swojej działalności dydaktycznej i wydawniczej realizuje własny apostolski program, wyrażający się w dydaktyce i w działalności wydawniczej. Program ten jest zatwierdzony przez watykańską Kongregację Edukacji Katolickiej.


Nauczanie było i jest realizowane systemem niestacjonarnym (dawnej zwanym zaocznym).

Nauczanie było i jest realizowane systemem niestacjonarnym (dawnej zwanym zaocznym). Każdego roku studenci przybywają na 4 sesje, rozłożone w roku akademickim, mniej więcej równomiernie, tworząc sesje dydaktyczne:  jesienną, zimową, wiosenną oraz letnią (egzaminacyjną).

Do uzyskania licencjatu kanonicznego, zgodnie z Konstytucją Sapientia christiana i Regulaminem studiów akademickich wymagane są trzyletnie studia, zwieńczone licencjatem kanonicznym. Do uzyskania doktoratu wymaga się przyjęcia na czwarty rok studiów (rok doktorancki) i jego ukończenia oraz  dopełnienia wymaganych warunków, prowadzących do otwarcia przewodu doktorskiego i jego przebiegu, zgodnie z Ustawą o Szkolnictwie Wyższym i dyspozycjami Wydziału Teologicznego UKSW. Od roku 2010/2011 prowadzimy również dwuletnie studia podyplomowe.

Studia doktoranckie i podyplomowe prowadzone są na dwóch specjalnościach: teologia apostolstwa i teologia życia konsekrowanego.

Zasadniczym celem studiów na sekcji teologii apostolstwa jest budzenie większej świadomości powszechnego powołania do apostolstwa wśród wiernych w Kościele; kształtowanie liderów i animatorów wspólnot oraz ruchów kościelnych oraz wskazanie praktycznych form współpracy wiernych w apostolskim i misyjnym posłannictwie Kościoła.

Natomiast celem studiów w ramach sekcji teologii życia konsekrowanego jest przygotowanie kompetentnych Mistrzów i Mistrzyń Nowicjatów, Wychowawców zakonnych dla Instytutów Życia Konsekrowanego; przygotowanie kompetentnych promotorów powołań; pogłębienie wiedzy i duchowości zakonnej.

Wcześniej studia w ITA kończyły się licencjatem kanonicznym, a rok doktorancki i przewód doktorski odbywał się już na ATK i spis doktorów ITA nie jest wyodrębniony. Z pewnością widnieją w spisie doktorów Wydziału Teologicznego UKSW i ich liczba została wliczona w zestawieniach poszczególnych sekcji czy aktualnych instytutów.

Do osób, które wniosły wydatny wkład w powstanie i rozwój Instytutu należy zaliczyć prowincjała Henryka Kietlińskiego SAC oraz księży pallotynów, zwłaszcza ks. Witolda Zdaniewicza, wieloletniego dyrektora ITA (od 1982 aż do emerytury w roku 2003).

Ks. Lucjan Balter

Należy docenić ogromny wkład w postanie i program zajęć ITA ks. prof. Lucjana Napoleona Baltera (1936-2010), który przez wiele lat pełnił funkcję prodziekana i pełnomocnika Rektora ATK/UKSW do spraw studiów zaocznych/niestacjonarnych, a w ramach ITA funkcję kuratora ze strony UKSW.

Warto też wymienić długoletniego sekretarza ITA, ks. Kazimierza Nowaka. Obecnie funkcję dyrektora Centrum Teologii Apostolstwa „Pallottianum” w Ołtarzewie sprawuje ks. Marian Kowalczyk, zaś – na mocy nominacji Prowincjała – obowiązki koordynatora pełni ks. Czesław Parzyszek, a sekretarza ks. Andrzej Pelc.